ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်သည် တနင်္ဂနွေနေ့က ဒိန်းမတ်အသင်း၏ ပွဲစဉ်အတွင်း သတိလစ်သွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ ICD ကိရိယာ စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။

ယူကရိန်းကို ၂-၁ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သော ဒိန်းမတ်၏ ချစ်ကြည်ရေးပွဲတွင် ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင် သတိလစ်သွားခဲ့ပြီး နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်ကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် ၎င်း၏ကိုယ်တွင်း၌ တပ်ဆင်ထားသည့် ကိရိယာက အထောက်အကူ ပေးခဲ့သည်။ သူသည် ယူရို ၂၀၂၀ ပွဲစဉ်အတွင်း ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်ခဲ့ဖူးသည်။

Implantable Cardioverter Defibrillator (ICD) ကို ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်၏ ရင်ဘတ်တွင် ဝါယာကြိုးများမှတစ်ဆင့် နှလုံးနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ တပ်ဆင်ထားသည်။ နှလုံးခုန်ရပ်သွားပါက ကိရိယာသည် နှလုံးပြန်လည်ခုန်စေရန် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်တစ်ခု ပေးပို့သည်။ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်းကို တွေ့ရှိပါက ပုံမှန်စည်းချက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ကိုလည်း အသုံးပြုသည်။

ဒိန်းမတ်လက်ရွေးစင်အသင်း၏ ဆရာဝန် Morten Boesen က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် "Pacemaker က မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေခဲ့ပြီး ယာယီအကာအကွယ်နောက်ကွယ်မှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများက ကုသပေးနေစဉ်တွင် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်၌ စိတ်လှုပ်ရှားနေသော အသင်းဖော်များ ဝန်းရံလျက် ရှိခဲ့သည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပရိသတ်များကို ထိတ်လန့်စေခဲ့သော သူ၏ ယခင် သတိလစ်မှုအပေါ် ကြောက်မက်ဖွယ် သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် အားကစားသမားများသည် ICD တပ်ဆင်ပြီးနောက် ထိပ်တန်းအဆင့် ပြိုင်ပွဲသို့ မည်သို့ ပြန်လာနိုင်သနည်း။ အန္တရာယ်များကား အဘယ်နည်း။ ထိုကိရိယာ အလုပ်လုပ်သောအခါ ဘာဖြစ်သနည်း။

ICD သည် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းတစ်လုံး၏ အရွယ်အစား၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိသည်။ ICD တပ်ဆင်ရန် လိုအပ်သည့် အကြောင်းပြချက်များစွာ ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းတို့တွင် နှလုံးအားနည်းခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

အားကစားသမားတစ်ဦး ပြန်လည်ကစားနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိသည် ၎င်းတို့၏ သီးခြားအခြေအနေပေါ် မူတည်သည်။

အားကစားဆေးပညာ ဆရာဝန်နှင့် သုတေသီ ဒေါက်တာ Amanda Lahti က "အမှုအခင်းတိုင်း မတူညီပါဘူး" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သူမက "ဒါဟာ ပူးပေါင်းဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ ပုံစံတစ်ခုပါ။ ကလပ်အသင်း၊ ကစားသမား၊ အေးဂျင့်နဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတွေကို တိုင်ပင်ပြီး အန္တရာယ်တွေနဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို အကဲဖြတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ကစားသမား ဆက်ပြီး ကစားနိုင်မလား ဒါမှမဟုတ် ရပ်သင့်သလားဆိုတာကို အားလုံးက ပူးပေါင်းဆုံးဖြတ်ရမှာပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ခက်တာက အားကစားသမား ကိုယ်တိုင်က နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှိပြီး သူတို့က 'ရပ်' ဆိုတာကို ဘယ်တော့မှ ပြောမှာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ မယူချင်တဲ့ အန္တရာယ်တချို့ကို ယူဖို့ ဆန္ဒရှိကြတယ်"

ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တန့်ခဲ့စဉ်က Serie A ရှိ အင်တာမီလန်အသင်းအတွက် ကစားနေခဲ့သည်။ Serie A သည် ICD တပ်ဆင်ထားသော ကစားသမားများကို ပါဝင်ခွင့်မပြုသည့် ထူးခြားသည့် လိဂ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်သည် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ဘရန့်ဖို့ဒ်နှင့် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းများအတွက် ကစားခဲ့ပြီး ပြန်လည်ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အထွေထွေစည်းမျဉ်းမရှိဘဲ ကစားသမားများသည် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေ ကစားရန် လုံလောက်မှုရှိမရှိ အကဲဖြတ်ရန် တစ်ဦးချင်း စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရသည်။

ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်က ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်မီဒီယာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်- "ကျွန်တော် ဘာအန္တရာယ်မှ မတွေ့ပါဘူး၊ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ကျွန်တော့်မှာ ICD ရှိတယ်၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော် လုံခြုံပါတယ်"

ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် FIFA နှင့် UEFA တို့သည် ICD တပ်ဆင်ထားသော ကစားသမားများကို ၎င်းတို့၏ ပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ခွင့်ပြုထားသည်။ ဂျာမန်ဘွန်ဒက်စ်လီဂါကလည်း ခွင့်ပြုထားပြီး ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်သည် ပြီးခဲ့သည့်ရာသီက ဝော်ဖ်စဘတ်အသင်းအတွက် ကစားခဲ့သည်။

လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် နှလုံးပြဿနာများဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအမြင်များသည်လည်း အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။

ဒေါက်တာ Lahti က "လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ လောက်ကဆိုရင် လူတိုင်းကို တိုက်ရိုက် 'လုံးဝ မရဘူး၊ အားကစား လုံးဝ မလုပ်ရဘူး၊ ဖျော်ဖြေရေး အားကစားတောင် မလုပ်ရဘူး' လို့ ပြောကြမှာပါ။"

"ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ အားကစားသမားတချို့က ဒီအကြံဉာဏ်ကို မလိုက်နာဘဲ သူတို့ကိုယ်တိုင် အားကစားမှာ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတာကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရတယ်။ သူတို့ထဲက အများစုအတွက် ICD က ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ထားတာထက် ပိုပြီး ကောင်းကောင်း အလုပ်လုပ်ခဲ့တယ်"

"ဒီနေ့ခေတ် ICD တွေက အရမ်းကောင်းတယ်။ သူတို့က ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိတွေ့မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး အများစုမှာ defibrillation က မြန်ဆန်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်သူမှ မင်း အသက်ရှင်လိမ့်မယ်လို့ အာမခံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။"

ကိရိယာ အသက်ဝင်လာမည်ကို စိုးရိမ်နေသည့် လူနာများအတွက် ICD တပ်ဆင်ခြင်းသည် စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ဖြစ်နိုင်သည်။

အင်္ဂလန်ခရစ်ကက် ကစားသမားဟောင်း James Taylor က "ကြောက်ရွံ့စိုးရိမ်မယ့်အစား မင်းရဲ့ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်လို၊ တစ်ခုခုလို သဘောထားပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ Taylor သည် မျိုးရိုးလိုက်သော နှလုံးရောဂါရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပြီး ICD တပ်ဆင်ပြီးနောက် အသက် ၂၆ နှစ်တွင် အနားယူခဲ့သည်။

Taylor က "ကျွန်တော် တပ်ဆင်ထားတာ တစ်လပဲ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါ အလုပ်လုပ်တယ်။ သံသယဖြစ်ဖွယ် ကောင်းတာက အဲဒါ အလုပ်လုပ်နေတုန်း ကျွန်တော် ကိရိယာအကြောင်း စင်ပေါ်မှာ ပြောနေတာပဲ"

"ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပေါက်ကွဲမှုသေးသေးလေးတစ်ခုလို ခံစားရတယ်။ ကျွန်တော့်ကို တစ်မီတာလောက် နောက်ပြန်တွန်းပို့လိုက်တယ်။ ကျွန်တော် အချိန်တိုင်း သတိရှိနေပေမယ့် ကိရိယာ အသက်ဝင်ပြီးနောက် ဘာဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတာ သိပ်မမှတ်မိဘူး။ အားလုံး အရမ်းမြန်မြန် ဖြစ်သွားတာ"

"အဲဒီအချိန်တုန်းက ကျွန်တော့်နဲ့ စကားပြောနေတဲ့သူက ကျွန်တော့် မျက်လုံးအောက်မှာ တုန်ခါနေတာကို မြင်ရတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့် ခန္ဓာကိုယ်မှာ တစ်ခုခုမှားနေပြီး တုံ့ပြန်နေတယ်ဆိုတာ ရှင်းနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိရိယာက အလုပ်လုပ်ခဲ့တယ်"

ICD များသည် "မသင့်လျော်သော ရှော့ခ်" ဟုခေါ်သည့် အမှားအယွင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကိရိယာသည် မှားယွင်းစွာ လှုပ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။

Taylor က "တစ်ခါတုန်းက ကျွန်တော် Antigua မှာ အားလပ်ရက် အနားယူနေတုန်း ICD က ကျွန်တော့်နှလုံးခုန်နှုန်း တစ်မိနစ်ကို ၅၀၀ အထိ ရောက်သွားပြီလို့ ထင်ရတဲ့ အချက်ပြမှုကို ကောက်ယူမိတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းက ရေကူးကန်စုပ်စက်ရဲ့ အသံပဲ"

"ကျွန်တော် ရေထဲမှာ ရုတ်တရက် ရှော့ခ်ဖြစ်ပြီး လှုပ်သွားတယ်။ ဘာဖြစ်နေလဲ မသိဘူး။ စက္ကန့်အနည်းငယ်ကြာတော့ ကိရိယာက အသက်ဝင်သွားပြီဆိုတာ သိလိုက်ရတယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်တော် အခြေအနေဆိုးထဲ ရောက်နေပြီလို့ ထင်လိုက်တယ်။"

"မိုဘိုင်းဒေတာ ဒေါင်းလုပ်လုပ်လို့ရတယ်။ ရင်ဘတ်ပေါ်မှာ ကိရိယာတင်လိုက်တော့ အချက်အလက်အားလုံး ဆရာဝန်ဆီ ရောက်သွားတယ်။ ဆရာဝန်က ကျွန်တော့်နှလုံးက ကောင်းပါတယ်၊ ကိရိယာ အလုပ်လုပ်စရာ မလိုပါဘူးလို့ ပြောတယ်။ အဲလိုဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော် မသိခဲ့ဘူး။"

ယေဘုယျအားဖြင့် Taylor ၏ ICD သည် ဂေါက်သီးနှင့် padel ကဲ့သို့သော အားကစားများ ကစားရာတွင် လုံခြုံမှုနှင့် ယုံကြည်မှု ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။

Taylor က "မင်းရဲ့ဘဝက ဘယ်အချိန်မဆို ပြောင်းလဲသွားနိုင်တဲ့အခါ ဒါဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပဲ"

"အဲဒါက မင်းကို အထီးကျန်စေနိုင်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကိရိယာ အသက်ဝင်သွားပြီဆိုတာနဲ့ မင်းရဲ့ လွတ်လပ်မှုကို ဆုံးရှုံးရမှာပဲ။ ဥပမာ၊ မင်းရဲ့ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်ကို ခဏတာ ရပ်ဆိုင်းခံရနိုင်တာကြောင့် မင်း ကားမောင်းလို့ မရတော့ဘူး"

"ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဘဝက ကောင်းပါတယ်၊ နိုင်ငံတကာ အားကစားသမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနည်းတွေကိုလည်း အသုံးပြုတယ်။ အမြဲတမ်း အောင်မြင်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အသင့်ရှိပြီး စိတ်ဓာတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းသိမ်းထားရမယ်"

ICD တပ်ဆင်ထားသော အားကစားသမားများအတွက် မိမိတို့ဘဝကို မြှုပ်နှံခဲ့သည့် ထိပ်တန်းအဆင့် အားကစားသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားခြင်း ရှိ၊ မရှိသည် အလွန်ပင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်ပြီး ခက်ခဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဘောလုံးသမားဟောင်း Clive Clark က "ကျွန်တော့်အခြေအနေက ခရစ်တီယန် အဲရစ်ဆင်နဲ့ ဆင်တူတယ်။ ဆရာဝန်တွေက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နှလုံးချို့ယွင်းချက်ကို ရှာမတွေ့ခဲ့ဘူး" ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Clark သည် Leicester City အတွက် ကစားနေစဉ် အဝတ်လဲခန်း၌ နှလုံးရပ်တန့်ခဲ့ပြီး အသက် ၂၇ နှစ်တွင် ICD တပ်ဆင်ခဲ့ရသည်။

Clark က "လအနည်းငယ်အကြာမှာ ကျွန်တော် ကစားနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို ပြန်ရောက်လာပြီး ထိပ်တန်းအဆင့်မှာ ပြန်ကစားနိုင်တယ်ဆိုတာ သိခဲ့တယ်။ မေးခွန်းကတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အစွမ်းကုန် တွန်းအားပေးဖို့ ဆန္ဒရှိမရှိပဲ"

"နောက်ဆုံးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီလို စိတ်ဓာတ်မျိုး ကျွန်တော့်မှာ မရှိဘူးလို့ ကောက်ချက်ချလိုက်တယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ကစားကွင်းထဲမှာ သေဆုံးမှုတွေ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။ ကျွန်တော့်မှာ ငယ်ရွယ်တဲ့ မိသားစု၊ ဇနီးနဲ့ တစ်နှစ်သမီးလေး ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော် ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်- 'ကျွန်တော် ဘောလုံးကို ချစ်တယ်၊ ဒါက ကျွန်တော် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ဒါကို ထားခဲ့တော့မယ်'"

"လက်ခံဖို့ ခက်ခဲခဲ့တယ်။ နှလုံးရပ်တာကနေ အသက်ရှင်ခဲ့တာ ကျွန်တော် အရမ်းကံကောင်းတယ်ဆိုတာ သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ပွဲပေါင်းများစွာ ကစားပြီး လေ့ကျင့်ရေးပေါင်းများစွာ တက်ရောက်ပြီးနောက် ဘာလို့ ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲလို့လည်း တွေးမိခဲ့တယ်"

တချို့အတွက်မူ အသင်းပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော သက်ရောက်မှုသည်လည်း အရေးကြီးသော ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာ ဖြစ်သည်။

Clark က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်- "အခုဆိုရင် ကျွန်တော့်မှာ တတိယမြောက် ICD ကို တပ်ထားတယ်။ ဒါက စိတ်ချမ်းသာမှုနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို ပြန်လည်ရောက်ရှိဖို့ ယုံကြည်မှုကို ပေးတယ်"

"ကျွန်တော့် ကိရိယာက တစ်ကြိမ်ပဲ အလုပ်လုပ်ဖူးတယ်။ ကျွန်တော် အိုင်ယာလန်မှာ မြင်းလေလံပွဲတစ်ခုမှာ မြင်းဝယ်နေတုန်း မြင်းတစ်ကောင်ဘေးကနေ လျှောက်သွားရင်း ကျွန်တော့်ကို ကန်လိုက်တယ်လို့ ထင်ခဲ့တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကြီးမားတဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို ခံစားရပြီး ရင်ဘတ်ထက် ကျောဘက်မှာ ပိုခံစားရလို့ပဲ။ အဲဒီနောက်မှာ ကျွန်တော် တစ်ပတ်ကြာ ဆေးရုံတက်ခဲ့ရတယ်"

"ICD တပ်ထားတဲ့ ကစားသမားတွေကို ကစားခွင့်ပြုသင့်မသင့်ဆိုတာ ကျွန်တော် သေချာမသိဘူး။ တစ်ခုခုဖြစ်ခဲ့ရင် အသင်းဖော်တွေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်မိလိမ့်မယ်။ တစ်ခုခု မှားယွင်းသွားခဲ့ရင် ဖြစ်လာမယ့် အကျိုးဆက်တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမယ်"

AI ဘာသာပြန်ဆိုသည်။